Çocuk Gelişim Süreçleri
Çocuk Gelişim Süreçlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Konu Başlıkları
Çocuk gelişim süreçleri çocuk gelişimiyle ilgili eğitim alan ya da bebeğin olmayı düşünen pek çok kişi tarafından merak edilen ve araştırılan bir konu. Her insanın geçtiği bu dönemler yetişkin bir insan olana dek devam ediyor ve pek çok farklı özelliğe sahip dönemleri içeriyor. Çocukların gelişim süreçleri esnasında ebeveynlerin önemli bir rol oynadıklarını ise mutlaka söylemek gerekiyor. Hem ruhsal hem de fiziksel olarak gelişme gösterdikleri bu dönemlerin kendilerine ait farklı özellikleri ve buna bağlı olarak çocukların dönemler içerisinde ihtiyaç duyabilecekleri farklı etkenler bulunuyor.
Bebeklik Dönemi (0-2 Yaş)
Bebeklerin doğmasından 2 yaşına gelene dek yaşadıkları süreç, bebeklik dönemi olarak adlandırılır. Çocuk gelişim süreçleri içerisinde yer alan bebeklik dönemi ilk süreçtir ve en hızlı büyüyerek gelişme gösterdikleri dönem olarak bilinir. Çocuğun her yönden sağlıklı büyüyebilmesi için ilk 2 yılda gösterilecek özel çok önemli bir rol oynar.
Bebeklik dönemi kapsamında çocuklar kas ve kemik gelişimi yaşar. Bunun yanı sıra bu süreç bebeklerin kendi başına hareket etmeyi ve yürümeyi öğrendikleri süreç olduğu için de önemlidir. 9 ay civarında ayakta durma çalışmalarına başlayarak 2 yaş civarında yürümede ustalaşmak biçimine alan bebekler, bu süreçte edindikleri bilgiyi hayat boyu kullanır.
Çocuk gelişim süreçleri kapsamında ilk süreç olan ve bebeklik dönemi olarak adlandırılan bu süreç bir insanın yaşam boyu annesine en çok ihtiyaç duyduğu dönem olarak bilinir. Konuşmayı, yürümeyi, kendi kendine hareket etmeyi ve düşünmeyi bu dönem öğrenen çocuklar en hızlı büyüyüp geliştikleri dönemi bebeklik döneminde Yaşar ve bitirirler.
İlk Çocukluk – Oyun Dönemi (3-6 Yaş)
İlk çocukluk dönemi çocuk gelişim süreçleri içerisinde bulunan ve ikinci olarak bilinen süreçtir. Okul öncesi yıllarını içine alan ilk çocukluk döneminde çocuk aktif olarak çevreye yönelir ve dış dünyayı keşfetmeye başlar. Bu süreç çocuğun en temel becerilerini kazandığı dönem olarak bilinir.
Belirli bir yapılanmayı tamamlamış olan bedenini etkili bir şekilde kullanan ve oyunlarda bedenini kullanmayı öğrenen çocuk sosyalleşme ve yeni insanlarla arkadaş olma konusunda da beceriler kazanmaya bu dönem başlar. Büyümeye devam eden çocuk diğer yandan kendisinin ve bedeninin farkına varmaya başlar.
İlk çocukluk döneminin sonlarına doğru çocuk sokakta arkadaşlarıyla tek başına oynayabilir ve hatta oyun kurabilir. Aynı zamanda bu dönem çocukta vicdan gelişimini ve ahlak yargılarının temellerinin atıldığı dönem olması sebebiyle de önemlidir.
İkinci Çocukluk – İlkokul Dönemi (7-11 Yaş)
Çocuklarda gelişim evreleri farklı evrelerden geçer ve yetişkinlik ile tamamlanır. Çocukluk dönemlerinden biri olan ve çocuğun yavaş yavaş yetişkinliğe yaklaşmaya başladığı dönem ikinci çocukluk yani ilkokul dönemi olarak adlandırılır. Bu dönemin en önemli özelliği çocuğun aile ortamından uzaklaşarak dış dünya ile daha fazla iç içe olduğu bir dönem olmasıdır.
İkinci çocukluk dönemi genellikle ilkokula yeni başlanan süre ile başlar. Bu dönemde çocuklarda gelişim süresi devam eder. İkinci çocukluk dönemini yaşayan çocuklarda;
- Mantıklı düşünme yükselir,
- Ben merkezcilik azalır,
- Yaşıtlarının varlığı ve düşünceleri önem kazanır,
- Bellek ve dil becerileri yükselir,
- Fiziksel gelişme durağı anlaşmaya başlar,
- Benlik yapısı gelişir,
- Güç ve spor becerileri yükselişe geçer.
İkinci çocukluk süreci boyunca çocuk okulda hayatı boyunca ihtiyaç duyacağı okuma, yazma ve hesap becerilerini edinir. Çocuk bu dönemde de ebeveynlere ihtiyaç duyar ancak diğer dönemler ile karşılaştırıldığında duyulan ihtiyaç çok daha minimize edilmiş haldedir.
Ergenlik Dönemi (12-18 Yaş)
Çocuk gelişim süreçleri içerisinde bulunan ergenlik dönemi çocuğun bir yetişkin olmasına kadar devam eden süreçtir. Bunun yanı sıra ergenlik dönemi çocuk gelişim süreçleri içerisinde bulunan ve son süreç olması sebebiyle de dikkat çeken süreç olarak bilinir.
Ergenlik dönemi boyunca çocuğun hayatında bedensel olarak pek çok değişiklik yaşanır. Çocukluk döneminde bedensel büyüme ve gelişme kısmen yavaşlamıştır fakat ergenlik döneminde yeniden hızlanır. Ergenlik döneminin sonucunda erişilen yapı bireyin yetişkinlikte sahip olacağı yapı anlamına gelir.
Bu süreçte bir çocuktan ziyade genç olarak adlandırılan birey beden oranları değişmeye başladığı için kendinde çeşitli farklılıklar hissetmeye başlar. Ergenlik dönemi özellikle kimlik krizi ile karşılaşmanın çok muhtemel olduğu bir süreçtir ve bu dönem ebeveynler ile ilişkiler problematik hale gelebilir. Fakat bu sürecin fiziksel açıdan en sağlıklı süreç olduğunu söylemek gerekir.
Ergenlik sürecine giren birey çocukluk hastalıklarından oldukça uzak olduğu gibi yetişkinlik hastalıklarına da bir o kadar mesafede bulunur. Ergenliğe özgü hastalıkların arasında cilt problemleri arasında bulunan sivilce ve ter ya da yağ bezlerinin salgılarının artmasıyla birlikte meydana gelen akneler bulunur.
Bu süreç hormonların değişkenlik gösterdiği bir süreç olduğu için pek çok farklı özelliğe sahiptir. Ergenlik döneminde bireyler;
- Kimlik arayışına odaklanır.
- Yaşıtları ile oldukça sosyal bir konumda yer alır.
- Hızlı bir fiziksel değişim yaşar.
- Üreme olgunluğuna ulaşır.
- Soyut düşünme ve bilimsel sorgulama özelliklerinin gelişmesini sağlar.
Dolayısıyla gelişim süreçleri çocuk olarak adlandırılan bireylerin yetişkin olarak adlandırılmasına kadar devam eden süreçlerdir. Farklı süreçlerden geçen ve her sürecin farklı bir özelliğine sahip olan çocuklar 18 yaşına gelip yetişkin olarak sayılan örnek bu süreçleri yaşamaya devam eder. Gelişim süreçleri çalkantılı bir dönem olan ergenlik dönemiyle sona erer.
